Telemecanique XSA Serisi Yaklaşım Sensörleri
Telemecanique XSA serisi, özellikle döner ekipmanların hız eşiğini izlemek için kullanılan M30 gövdeli endüktif yaklaşım sensörlerini kapsar. XSAV modelleri metal hedeflerden gelen darbeleri dahili karşılaştırıcı ile değerlendirir; konveyör, elevatör, pompa ve karıştırıcı gibi sistemlerde kayış kopması, kayma veya düşük hız durumlarını ayrı bir hız rölesi kullanmadan algılamak isteyen uygulamalar için seçilir.

Telemecanique XSA nedir?
Telemecanique XSA serisi, endüktif yaklaşım sensörü gövdesi ile hız denetimi fonksiyonunu aynı cihazda birleştirir. Sensör, dönen parça üzerindeki metal hedefi temassız algılar ve hedef geçişlerinden oluşan darbeleri dahili elektronik devrede değerlendirir. Belirlenen dönüş eşiğinin altına düşüldüğünde çıkış durumunun değişmesi, konveyör kayışı, elevatör kovası, pompa mili veya karıştırıcı şaftı gibi ekipmanlarda mekanik arızanın erken fark edilmesine yardımcı olur.
Model seçimi temel olarak hız aralığı, çıkış yapısı ve kablo uzunluğu üzerinden yapılır. XSAV11 ve XSAV31 grupları 6–150 çevrim/dakika aralığındaki düşük hız izleme görevlerine, XSAV12 ve XSAV32 grupları ise 120–3000 çevrim/dakika aralığındaki daha hızlı dönüşlere yöneliktir. 3 telli PNP DC modeller PLC girişleriyle doğrudan çalışırken, 2 telli AC/DC modeller daha geniş besleme mimarilerinde kullanılabilir.
Sahada XSA serisi çoğunlukla hareketin gerçekten sürdüğünü doğrulamak için konumlandırılır. Sensör gövdesi M30 x 1.5 dişli metal yapıya sahiptir ve algılama yüzü metal hedefe bakacak şekilde ayarlanır. Potansiyometre üzerinden dönüş eşiği ayarlanırken kalkış gecikmesi, hedef geometrisi, metal çevre mesafeleri ve PLC giriş tipi birlikte değerlendirilir; aksi halde mekanik olarak doğru görünen kurulum kararsız sinyal üretebilir.
Telemecanique XSA, XS endüktif sensör ailesi içinde dönüş izleme görevleri için kullanılan uygulama serisidir. Standart var-yok algılamadan farklı olarak, dönen mil veya dişliden gelen metal hedef darbelerini belirlenen frekans eşiğiyle karşılaştırır. Bu nedenle mekanik aktarımın durması, kayışın kopması veya hızın beklenen seviyenin altına inmesi gereken durumlarda seçilir.
Telemecanique XSA ürünleri
- ✓M30 x 1.5 silindirik metal gövde
- ✓10 mm nominal endüktif algılama
- ✓6–150 veya 120–3000 çevrim/dakika
- ✓3 telli PNP DC seçenekleri
- ✓2 telli AC/DC besleme modelleri
- ✓IP67 saha koruma sınıfı
- ✓2, 5 veya 10 m kablo seçenekleri
XSAV kodunda seri dönüş izleme görevini belirtir. 11 ve 31 düşük hız, 12 ve 32 yüksek hız aralığına işaret eder. 373 kodu 3 telli PNP DC çıkışı, 801 kodu ise 2 telli AC/DC çıkış yapısını ayırır.
Model seçmeden önce izlenecek minimum dönüş hızı, PLC giriş tipi ve kablo uzunluğu netleştirilir. Makine kalkış süresi kısa ise standart 9 saniye gecikmeli model yerine azaltılmış gecikmeli XSAV3 varyantları değerlendirilir.
Bazı 5 metre kablolu eski varyantlar güncel katalogda 10 metre kablolu karşılıklarla değiştirilmiş görünebilir. Sahadaki model etiketiyle birebir değişim yapılacaksa kablo boyu, çıkış devresi ve gecikme tipi birlikte doğrulanır.
XSA teknik parametreleri
XSA serisinde teknik seçim, yalnızca algılama mesafesine göre yapılmaz. İzlenecek dönüş aralığı, PLC giriş tipi, besleme yapısı ve kalkış süresi aynı anda kontrol edilir.
XSA teknik parametreleri
XSAXSA varyantları nasıl ayrılır?
XSA seçiminde model kodu; hız aralığı, çıkış devresi, kablo boyu ve kalkış gecikmesi hakkında doğrudan bilgi verir.
Düşük hız PNP
XSAV11 grubu 6–150 c/mn aralığında dönüş izleme için kullanılır. 3 telli PNP DC çıkış yapısı, 12–48 V DC beslemeli PLC girişleriyle uyumlu çalışır. Konveyör, elevatör veya düşük devirli mil izleme görevlerinde standart seçimdir.
Yüksek hız PNP
XSAV12 grubu 120–3000 c/mn aralığındaki daha hızlı dönen ekipmanlar için tasarlanır. PNP DC çıkışlı olması, PLC tarafında net bir dijital giriş yapısı sağlar. Hedef sayısı ve gerçek devir bilgisi bu aralığa göre kontrol edilir.
Düşük hız AC/DC
XSAV11801 tabanı 6–150 c/mn aralığını 2 telli AC/DC çıkış yapısıyla sunar. 24–240 V AC/DC besleme kullanılan eski panolarda veya röle girişli yapılarda tercih edilir. Kaçak akım ve seri sigorta gereksinimi uygulamaya göre değerlendirilir.
Yüksek hız AC/DC
XSAV12801 tabanı 120–3000 c/mn aralığında çalışan 2 telli AC/DC modeldir. Yüksek hızlı mekanik parçaları izlerken geniş besleme aralığı sağlar. PLC veya röle girişinin iki telli sensörle uyumlu olduğundan emin olunur.
Azaltılmış gecikme
XSAV3 kodlu modellerde kalkış gecikmesi standart 9 saniye yerine yaklaşık 3 saniyedir. Kısa çevrimli makinelerde veya hızlı alarm istenen noktalarda kullanılır. Makinenin nominal hıza ulaşma süresi çok uzunsa bu varyant yanlış erken uyarı verebilir.
ATEX toz ortamı
EX uzantılı modeller, patlayıcı toz atmosferi riski bulunan uygulamalarda dönüş izleme için seçilir. Standart IP67 gövde bilgisi yeterli kabul edilmez; bölge sınıfı, sertifika kapsamı, kablo bağlantısı ve bakım prosedürü birlikte kontrol edilir.
XSA nerelerde kullanılır?
XSA serisi, hareketin varlığını ve hız eşiğini doğrulamanın kritik olduğu döner mekanik sistemlerde kullanılır.
Kayış kopma izleme
Konveyör tahrikinde motor dönmesine rağmen kayış kopabilir veya aktarma elemanı boşa çıkabilir. XSA sensörü, tambur ya da şaft üzerindeki metal hedefleri izleyerek gerçek mekanik dönüşün belirlenen eşiğin altında kalıp kalmadığını kontrol eder.
Kova elevatörü kontrolü
Kova elevatörlerinde zincir veya kayış kayması malzeme akışını ve mekanik güvenliği etkiler. M30 gövdeli XSA sensörü, uygun hedef yerleşimiyle dönüş darbesini izler; hız düşüşü belirlenen eşiğin altına indiğinde kontrol sistemi uyarı veya duruş senaryosu başlatabilir.
Mil dönüş doğrulama
Pompa ve fan gruplarında elektriksel çalışma komutu her zaman mekanik dönüşün sürdüğünü garanti etmez. XSA, mil veya kaplin tarafındaki metal hedefleri algılayarak düşük hız ve durma bilgisini PLC’ye taşır; kuru çalışma veya mekanik kopma risklerinde ek izleme katmanı oluşturur.
Karıştırıcı hareket izleme
Mikser ve karıştırıcı sistemlerinde yük artışı, sıkışma veya kaplin problemi dönüş hızını düşürebilir. XSA serisi, metal hedef geçiş frekansını izleyerek motor akımından bağımsız bir mekanik hareket kontrolü sağlar ve prosesin gerçek karıştırma hareketini doğrular.
Ağır tahrik koruması
Kırıcı, değirmen ve vidalı konveyör gibi ağır tahrikli ekipmanlarda ani yüklenme veya malzeme sıkışması dönüş hızını etkileyebilir. XSA sensörü, düşük hız eşiği üzerinden mekanik taraftaki problemi erken yakalamaya yardımcı olur.
XSA seçerken nelere dikkat edilir?
Doğru XSA seçimi için önce mekanik dönüş hızı ve hedef geometrisi ölçülür; ardından çıkış devresi ve gecikme tipi panoya göre belirlenir.
Hız aralığını ölçerek seçin
Model kodundaki düşük ve yüksek hız ayrımı tahmini yapılmaz; izlenecek şaftın gerçek devir bilgisi ve her turda kaç hedef algılanacağı hesaplanır. Hedef sayısı arttıkça sensöre gelen darbe frekansı da artar. 6–150 c/mn aralığına giren bir uygulamaya 120–3000 c/mn modeli seçmek, ayar potansiyometresinin pratik kullanımını zorlaştırabilir.
Çıkış devresini girişe uydurun
3 telli PNP DC modeller, modern PLC dijital girişleri için net ve korumalı bir çözüm sunar. 2 telli AC/DC modeller daha geniş besleme aralığı sağlar fakat kaçak akım, yük akımı ve seri koruma elemanı gereksinimi kontrol edilir. Eski sensörü değiştirirken sadece gövde ölçüsüne değil, giriş kartının kabul ettiği sinyal tipine bakılır.
Kalkış gecikmesini prosese göre belirleyin
Dönüş izleme sensörü, makine start aldığı anda hedef hızın altında kalabilir. Standart 9 saniyelik gecikme bu kalkış süresini tolere etmek için kullanılır. Proses çok hızlı devreye giriyorsa azaltılmış 3 saniyelik XSAV3 varyantı değerlendirilebilir; ancak ağır yük altında yavaş hızlanan makinelerde kısa gecikme gereksiz alarm üretebilir.
Hedef ve montaj mesafesini sabitleyin
Endüktif sensör hedefin metali, ölçüsü ve sensöre yaklaşma yönünden etkilenir. Dönüş izleme uygulamasında hedefin her turda aynı mesafeden geçmesi gerekir; eksantrik hareket, gevşek bağlantı veya metal birikimi algılama kararlılığını bozar. Montajdan sonra gerçek dönüşte sinyal LED’i ve PLC giriş durumu birlikte izlenir.
Düşük hız izleme uygulamalarında hedef sayısı yanlış varsayılırsa sensör ayarı doğru yapılsa bile alarm eşiği hatalı çalışır. Tek hedefli mil ile çok dişli disk aynı devirde farklı darbe üretir; eşik ayarı mutlaka gerçek hedef sayısı ve mekanik hız üzerinden yapılır.
PLC giriş uyumu
PNP DC modellerde kahverengi, mavi ve siyah iletkenlerin PLC giriş kartına uygun bağlanması gerekir. 2 telli AC/DC modellerde sensör yükle seri çalıştığı için giriş empedansı, kaçak akım ve minimum yük akımı kontrol edilir; aksi halde giriş kapalı değilken bile algılanabilir.
Mekanik montaj uyumu
M30 gövde standart somun ve braketlerle kolay sabitlense de sensör yüzü dönen hedefe dik konumlandırılır. Yan yana sensör, karşılıklı sensör veya metal gövdeye gömme montaj durumlarında katalogdaki minimum boşluklar korunur; metal çevre mesafesi azalırsa algılama eşiği kayabilir.
Kablo uzunluğu uyumu
2 m, 5 m ve 10 m kablo seçenekleri panoya olan mesafeye göre seçilir. Gereğinden uzun kablo mekanik koruma ve kablo güzergâhı açısından sorun yaratabilir; kısa kablonun ekle uzatılması ise özellikle nemli veya titreşimli bölgelerde arıza ihtimalini artırır.
Telemecanique XSA hakkında sık sorulan sorular
XSA serisiyle ilgili seçim soruları çoğunlukla hız eşiği, çıkış tipi ve mevcut sensörün doğru karşılığı üzerinde yoğunlaşır.
Telemecanique XSA serisi standart endüktif sensörden nasıl ayrılır?
XSA serisi metal hedefi algılayan endüktif bir sensör yapısına sahiptir; ancak XSAV modellerinde bu sinyal dahili bir darbe karşılaştırıcı tarafından işlenir. Standart endüktif sensör yalnızca hedef var-yok bilgisini verirken, XSA dönüş izleme uygulamasında hedef geçiş frekansını belirlenen eşikle karşılaştırır. Böylece kayış kopması, düşük hız, kaplin ayrılması veya mil durması gibi mekanik durumlar doğrudan sensör çıkışı üzerinden takip edilebilir.
XSAV11373 ile XSAV12373 arasındaki temel fark nedir?
XSAV11373 düşük hız aralığına odaklanır ve 6–150 çevrim/dakika eşiğiyle kullanılır. XSAV12373 ise 120–3000 çevrim/dakika aralığındaki daha hızlı dönen parçaları izlemek için seçilir. İki model de M30 gövde, 10 mm nominal algılama ve PNP DC çıkış mantığını paylaşır. Seçim yapılırken mil devri tek başına değil, her turda sensöre kaç metal hedef geçtiğiyle birlikte hesaplanır.
PNP DC model yerine 2 telli AC/DC model kullanılabilir mi?
Kullanılabilir; fakat giriş devresi uyumu mutlaka kontrol edilir. PNP DC modeller üç telli bağlantı ile PLC dijital girişlerine daha doğrudan bağlanır ve 12–48 V DC besleme ister. 2 telli AC/DC modeller 24–240 V AC/DC aralığında çalışabilir; ancak seri yük mantığı, kaçak akım, minimum akım ve sigorta gereksinimi farklıdır. Mevcut sensör değişiminde yalnızca gövde ölçüsü değil, pano giriş yapısı da eşleştirilir.
XSA sensörlerde kalkış gecikmesi neden önemlidir?
Dönüş izleme sensörü makine çalıştırıldığında hedef hız henüz oluşmadan düşük hız algılayabilir. Standart modellerdeki yaklaşık 9 saniyelik kalkış gecikmesi, motorun ve mekanik tahrikin normal hıza ulaşması için zaman tanır. Daha hızlı devreye giren makinelerde XSAV3 kodlu azaltılmış gecikmeli modeller düşünülebilir. Ağır yük altında yavaş hızlanan makinelerde kısa gecikme seçilirse proses normal olsa bile erken alarm oluşabilir.
XSA serisi hangi uygulamalarda daha anlamlıdır?
XSA serisi, elektriksel çalışma komutunun mekanik hareketi garanti etmediği noktalarda anlam kazanır. Konveyör tamburu, kova elevatörü, pompa mili, karıştırıcı şaftı, vidalı taşıyıcı veya kırıcı gibi döner ekipmanlarda gerçek hareketin sürüp sürmediği kontrol edilir. Amaç yalnızca metal parça algılamak değil, beklenen dönüş eşiğinin altında kalındığında kontrol sistemine güvenilir bir duruş veya uyarı bilgisi vermektir.
XSA model kodunu birlikte netleştirelim
Mevcut sensör etiketi, izlenecek dönüş hızı, hedef sayısı ve PLC giriş tipi paylaşıldığında XSA serisi içindeki doğru model, kablo uzunluğu ve olası muadil seçenekleri teknik olarak karşılaştırılabilir.


