Mitsubishi MELSEC FX PLC Sistemleri
Mitsubishi MELSEC FX serisi, küçük ve orta ölçekli makinelerde CPU, güç kaynağı, dijital I/O ve genişleme mimarisini kompakt gövdede birleştiren PLC ailesidir. FX3U, FX3UC, FX3G, FX3GC ve FX3S seçenekleri; nokta sayısı, çıkış tipi, besleme yapısı, konumlama ve haberleşme ihtiyacına göre ayrılır. Bu yapı, retrofit projelerinde ve pano alanı sınırlı makine kontrolünde net seçim zemini sağlar.

Mitsubishi MELSEC FX nedir?
MELSEC FX, Mitsubishi Electric’in kompakt PLC sınıfında uzun süredir kullanılan kontrol mimarisidir. Seri; güç kaynağı, CPU ve temel I/O noktalarını tek gövdede birleştirir, gerektiğinde sağ tarafa eklenen modüllerle analog, haberleşme, yüksek hızlı sayıcı ve konumlama işlevleri kazanır. Bu yüzden küçük makine otomasyonu, paketleme, besleme, yardımcı istasyonlar ve retrofit projelerinde ayrı ayrı rack kurmadan kontrol sistemi oluşturmak isteyen kullanıcılar için pratik bir yapı sunar.
Seri içindeki ayrım öncelikle FX3U, FX3UC, FX3G, FX3GC ve FX3S seviyeleriyle yapılır. FX3U ve FX3UC yüksek fonksiyonlu yapıdadır; daha geniş bellek, yüksek hızlı işlem, konumlama ve genişleme kapasitesi isteyen makinelerde öne çıkar. FX3G ve FX3GC standart kontrol görevlerine, FX3S ise daha basit nokta sayılı uygulamalara yöneliktir. Model kodundaki MR, MT, MS, ES, DS ve DSS ifadeleri çıkış tipi, besleme ve giriş düzeni açısından seçimde doğrudan belirleyicidir.
Saha kullanımında MELSEC FX genellikle sensör, buton, kontaktör, pnömatik valf, inverter, HMI ve uzak I/O ekipmanlarını aynı makine çevresinde toplamak için tercih edilir. Röle çıkışlı modeller kontaktör veya düşük hızda anahtarlama işlerinde, transistor çıkışlı modeller hızlı pulse ve konumlama gereksinimlerinde daha doğru seçenektir. Haberleşme tarafında RS-232, RS-485, Modbus, Ethernet ve CC-Link seçenekleri, makinenin üst sistem veya saha cihazlarıyla kuracağı veri akışını belirler.
MELSEC FX serisi, Mitsubishi kompakt PLC ailesinin CPU, I/O genişleme, analog modül, haberleşme adaptörü ve konumlama seçeneklerini kapsayan makine kontrol platformudur. Pano alanı sınırlı makinelerde, eski FX sistemlerinin bakımında veya FX3 tabanlı yeni kompakt projelerde; giriş-çıkış sayısı, çıkış tipi, besleme gerilimi ve haberleşme ihtiyacına göre seçilir.
Mitsubishi MELSEC FX ürünleri
- ✓16–128 nokta ana ünite seçenekleri
- ✓100–240 V AC veya 24 V DC besleme
- ✓Röle, transistor sink/source ve triac çıkış
- ✓FX3U tarafında 64.000 adım program belleği
- ✓RS-485, Ethernet, Modbus ve CC-Link genişleme
- ✓DIN ray montajlı kompakt gövde yapısı
FX3U, FX3G veya FX3S kapasite sınıfını; sayı toplam I/O noktasını; MR, MT ve MS çıkış tipini gösterir. ES, DS ve DSS bölümü besleme ile sink/source giriş-çıkış düzenini ayırır.
Mevcut pano için CPU gövde kodu, besleme gerilimi ve çıkış tipi birebir doğrulanır. Yeni projede ise gerekli I/O sayısı, HMI veya inverter haberleşmesi ve analog/konumlama modülü ihtiyacı birlikte belirlenir.
FX3U/FX3UC ve FX3G/FX3GC tarafında kabul ve üretim takvimi modele göre değişir. Yeni makinede iQ-F alternatifleri değerlendirilebilir; mevcut makinede program, klemens, genişleme modülü ve pano ölçüsü uyumu kontrol edilir.

Mitsubishi Electric FX3G-14MR/ES Modüler PLC
FX3G-14MR/ES

Mitsubishi Electric FX3G-40MR/DS PLC
FX3G-40MR/DS

Mitsubishi Electric FX3G-40MR/ES Modüler PLC
FX3G-40MR/ES

Mitsubishi Electric FX3G-60MR/ES-A PLC Ana Ünite
FX3G-60MR/ES-A

Mitsubishi Electric FX3GA-24MR-CM PLC Ana Ünite
FX3GA-24MR-CM

Mitsubishi Electric FX3U-128MR/ES Modüler PLC
FX3U-128MR/ES

Mitsubishi Electric FX3U-485-BD RS-485 Haberleşme Modülü
FX3U-485-BD

Mitsubishi Electric FX3U-48MR/ES Modüler PLC
FX3U-48MR/ES

Mitsubishi Electric FX3U-4AD Analog Giriş Modülü
FX3U-4AD

Mitsubishi Electric FX3U-4DA-ADP Analog Output Module
FX3U-4DA-ADP

Mitsubishi Electric FX3U-64MR/ES Modüler PLC
FX3U-64MR/ES

Mitsubishi Electric FX3U-80MR/ES Modüler PLC
FX3U-80MR/ES
MELSEC FX teknik parametreleri
FX serisi seçiminde yalnızca CPU model adı değil; program kapasitesi, giriş-çıkış sayısı, çıkış tipi, haberleşme kartı, genişleme limiti ve mevcut pano bağlantıları birlikte değerlendirilir.
MELSEC FX teknik parametreleri
MELSEC FXMELSEC FX varyantları nasıl ayrılır?
MELSEC FX içinde model seçimi, yalnızca CPU performansına değil pano yapısı, nokta sayısı, çıkış tipi ve haberleşme gereksinimine göre yapılır.
Yüksek fonksiyonlu CPU
FX3U, MELSEC FX ailesinin yüksek performanslı ana ünite tarafıdır. Geniş program belleği, yüksek hızlı komut işleme, konumlama desteği ve geniş modül uyumu sayesinde orta ölçekli makinelerde ana kontrolör olarak seçilir. Röle, transistor sink/source ve triac çıkış kombinasyonlarıyla farklı yük tiplerine uyarlanır.
Konnektör tip kompakt yapı
FX3UC, dar pano alanı veya yoğun kablolama gerektiren makinelerde konnektör tip bağlantı avantajı sağlar. Gövde genişliği daha kompakt olduğu için paketleme, montaj ve küçük otomasyon hücrelerinde yer kazanımı sağlar. Transistor çıkışlı ve yüksek nokta sayılı seçenekler, hızlı kontrol görevlerinde kullanılır.
Standart kontrol seviyesi
FX3G ve FX3GC, temel makine sekansı ile sınırlı kalmayan fakat FX3U kadar geniş fonksiyon gerektirmeyen uygulamalar için seçilir. FX3G terminal bloklu, FX3GC ise konnektör tip kompakt gövdelidir. Haberleşme ve analog genişleme seçenekleriyle küçük-orta ölçekli sistemlerde yeterli esneklik sunar.
Temel mikro PLC
FX3S, düşük nokta sayılı yardımcı makineler, küçük aparatlar ve basit aç-kapa kontrol görevleri için uygun temel modeldir. 10, 14, 20 ve 30 nokta seçenekleriyle gelir. Analog girişli özel varyantlar, ek modül kullanmadan sınırlı ölçüm ihtiyacı olan basit proseslerde avantaj sağlar.
Çıkış tipi ayrımı
MR kodu röle çıkışı, MT transistor çıkışı, MS ise triac çıkışı ifade eder. Kontaktör, lamba veya düşük hızda anahtarlanan yükler için röle çıkış sık kullanılır. Hızlı pulse, step/servo yönlendirme veya yüksek çevrimli valf kontrolünde transistor çıkışlı modeller daha doğru seçimdir.
Besleme ve çıkış düzeni
ES genellikle AC beslemeli DC girişli modellerde, DS ve DSS ise 24 V DC beslemeli yapılarda görülür. DSS kodu source tip transistor çıkış düzenini ayırır. Mevcut sistemde ortak uç, sensör beslemesi ve sürücü giriş tipi kontrol edilmeden yalnızca nokta sayısına bakarak seçim yapılmaz.
MELSEC FX nerelerde kullanılır?
FX serisi, kompakt gövde ve genişleme seçenekleri sayesinde hem yeni makine tasarımında hem de eski PLC sistemlerinin bakımında kullanılan bir kontrol platformudur.
PLC tabanlı kontrol
Sensörlerden gelen var-yok, limit, enkoder veya analog sinyaller FX ana ünitesinde toplanır; valf, kontaktör, inverter ve uyarı ekipmanları çıkışlar üzerinden yönetilir. Kompakt gövde, küçük makinelerde ayrı rack maliyetini ve pano yerleşim karmaşıklığını azaltır.
Operatör paneli bağlantısı
FX PLC sistemleri, Mitsubishi GOT paneller veya farklı HMI markalarıyla seri ya da Ethernet tabanlı haberleşme üzerinden eşleştirilebilir. Reçete girişi, alarm izleme, manuel çalışma ekranı ve bakım parametreleri için HMI bağlantısının port tipi önceden planlanır.
Modüler nokta artırımı
Ana ünitedeki dijital giriş ve çıkış sayısı yetmediğinde FX genişleme modülleri eklenir. Makineye yeni sensör, valf, kontaktör veya güvenlik dışı yardımcı sinyal eklendiğinde genişleme kapasitesi, güç tüketimi ve pano genişliği birlikte değerlendirilir.
Basit eksen kontrolü
Transistor çıkışlı FX modelleri, pulse yönlendirme ile step veya servo sürücü kontrolünde kullanılabilir. Basit pozisyonlama, indeksleme, kesme, besleme ve transfer eksenlerinde hızlı çıkış kapasitesi ile sürücü giriş tipi uyumlu olmalıdır.
Üretim verisi aktarımı
RS-485, Modbus, Ethernet veya CC-Link modülleriyle FX sistemi üst yazılım, inverter, tartım cihazı veya uzak I/O ağına bağlanabilir. Bu yapı, eski makinelerde üretim sayacı, duruş bilgisi ve temel proses verisini toplamak için kullanılır.
MELSEC FX seçerken nelere dikkat edilir?
Doğru FX seçimi, mevcut model kodunu okumakla başlar; ancak gerçek karar, I/O yapısı, çıkış karakteri, haberleşme, program uyumu ve ürün yaşam döngüsü birlikte incelendiğinde netleşir.
Önce mevcut model kodunu ayır
Retrofit veya yedek parça talebinde yalnızca FX3U ya da FX3G ifadesi yeterli değildir. Toplam nokta sayısı, MR/MT/MS çıkış kodu, ES/DS/DSS besleme ve sink/source düzeni birebir okunur. Yanlış çıkış tipi, makine çalışsa bile valf, kontaktör veya sürücü girişlerinde arıza ve uyumsuzluk oluşturabilir.
Röle ve transistor çıkışı karıştırma
Röle çıkışlı modeller daha geniş yük tipini anahtarlayabilir fakat mekanik kontak ömrü ve anahtarlama hızı sınırlıdır. Transistor çıkışlı modeller hızlı darbe üretimi, yüksek çevrimli valf kontrolü ve pulse yönlendirme için uygundur. Servo, step veya hızlı sayma uygulamalarında MT/ES ya da MT/ESS ayrımı saha bağlantısına göre belirlenir.
Genişleme kapasitesini baştan hesapla
Ana ünitenin nokta sayısı başlangıç değeridir. Analog giriş-çıkış, sıcaklık ölçümü, RS-485, Ethernet, CC-Link, pozisyonlama ve ek dijital I/O modülleri toplam sistem kapasitesine etki eder. Özellikle FX3U ve FX3UC sistemlerde modül sayısı, dahili güç bütçesi ve bağlantı sırası birlikte kontrol edilir.
Haberleşme portunu uygulamaya göre seç
HMI bağlantısı, inverter haberleşmesi, tartım cihazı, barkod okuyucu veya SCADA aktarımı aynı portu kullanmak isteyebilir. RS-232, RS-485, Modbus, Ethernet ve CC-Link seçenekleri farklı adaptörler gerektirir. Sonradan ekleme mümkün olsa da pano alanı ve kullanılabilir genişleme yuvası projede sınırlayıcı olabilir.
Yeni projede yaşam döngüsünü değerlendir
MELSEC FX serisi mevcut makinelerde çok yaygın olduğu için bakım tarafında güçlüdür; yeni projede ise tedarik takvimi ve gelecekteki yedek parça stratejisi dikkate alınır. Özellikle FX3G/FX3GC ve FX3U/FX3UC ayrımında, sistemin ileride iQ-F tarafına taşınıp taşınmayacağı baştan değerlendirilir.
Kağıt üzerinde aynı I/O sayısına sahip iki FX modeli sahada aynı davranmayabilir. Röle yerine transistor çıkış seçilmesi, sink/source ortak uç farkı, 100–240 V AC yerine 24 V DC besleme veya terminal blok yerine konnektör tip gövde kullanımı mevcut kablolamayı doğrudan etkiler.
FX2N genişleme uyumu
FX3U CPU’lar birçok FX2N genişleme modülüyle birlikte kullanılabilir; ancak tüm özel fonksiyon blokları ve adaptörler her gövdeyle aynı şekilde çalışmaz. Eski sistemden geçişte modül kodu, bağlantı sırası, güç tüketimi ve kullanılan komutlar kontrol edilir.
Programlama yazılımı uyumu
FX3 tabanlı sistemler genellikle GX Developer veya GX Works2 ortamında yönetilir. Mevcut programın cihaz adresleri, özel komutları, haberleşme parametreleri ve kullanılan modül ayarları yeni CPU’ya aktarılmadan önce yedeklenir ve test edilir.
HMI ve sürücü bağlantısı
MELSEC FX sistemleri HMI, inverter ve üst sistemlerle seri veya Ethernet üzerinden konuşabilir. Fakat aynı anda birden fazla cihaz bağlanacaksa port sayısı, protokol tipi, baud rate ve adaptör uyumu proje başında netleştirilir.
Mitsubishi MELSEC FX hakkında sık sorulan sorular
MELSEC FX tarafında en sık karışan konular model kodu, çıkış tipi, genişleme uyumu ve yeni proje ile yedek parça ayrımıdır.
MELSEC FX ile MELSEC iQ-F aynı seri mi?
Hayır. MELSEC FX, FX3U, FX3UC, FX3G, FX3GC ve FX3S gibi üçüncü nesil kompakt PLC modellerini kapsar. MELSEC iQ-F ise FX5U ve FX5UC gibi daha yeni platformlara karşılık gelir. Mevcut makinede birebir değişim yapılacaksa FX model kodu, program yazılımı, genişleme modülleri ve klemens yapısı dikkate alınır; yeni makinede iQ-F alternatifi ayrıca değerlendirilebilir.
FX3U ile FX3G arasındaki temel fark nedir?
FX3U daha yüksek fonksiyonlu ve genişletilebilir bir kompakt PLC seviyesidir. Program belleği, işlem hızı, özel modül uyumu ve konumlama seçenekleri açısından daha güçlüdür. FX3G ise standart makine kontrol görevleri için yeterli kapasite sunan daha ekonomik ve kompakt bir seviyedir. Seçim yapılırken yalnızca CPU fiyatı değil; I/O sayısı, analog ihtiyacı, haberleşme modülü ve ileride eklenebilecek fonksiyonlar birlikte incelenir.
MR, MT ve MS kodları ne anlama gelir?
MR kodu röle çıkışlı ana üniteyi, MT kodu transistor çıkışlı ana üniteyi, MS kodu ise triac çıkışlı modeli belirtir. Röle çıkışlar kontaktör veya genel amaçlı yüklerde esnektir; transistor çıkışlar hızlı anahtarlama, pulse üretimi ve konumlama görevlerinde kullanılır. Triac çıkışlar AC yük karakterine göre değerlendirilir. Mevcut panoda çıkış kodu değiştirilmeden önce yük tipi ve ortak uç bağlantısı kontrol edilir.
MELSEC FX sistemine Ethernet veya RS-485 eklenebilir mi?
Evet, uygun FX haberleşme kartı veya özel adaptör kullanılarak Ethernet, RS-232, RS-485, Modbus ya da CC-Link bağlantısı kurulabilir. Ancak her adaptör her CPU gövdesine aynı şekilde takılmaz. FX3U, FX3UC, FX3G, FX3GC ve FX3S tarafında bağlantı yuvası, adaptör sırası, maksimum modül sayısı ve kullanılan yazılım parametreleri doğrulanmadan parça seçimi yapılmaz.
Eski FX2N sistem yerine FX3U kullanılabilir mi?
Birçok uygulamada FX3U, eski FX2N sistemler için güçlü bir geçiş seçeneği olabilir; fakat birebir tak-çalıştır beklentisi doğru değildir. Program dönüştürme, özel modül uyumu, haberleşme kartı, I/O genişleme sırası, pano ölçüsü ve klemens düzeni ayrı ayrı kontrol edilir. Özellikle üretim hattı duruş riski olan makinelerde önce mevcut CPU ve modül listesinin çıkarılması gerekir.
Yeni makine tasarımında MELSEC FX seçmek mantıklı mı?
MELSEC FX hâlâ çok sayıda mevcut makinede kullanıldığı için yedek parça ve bakım tarafında önemlidir. Yeni tasarımda ise ürün yaşam döngüsü, gelecekteki tedarik süresi, haberleşme beklentisi ve yazılım standardı birlikte değerlendirilir. Proje uzun ömürlü olacaksa MELSEC iQ-F tarafı karşılaştırılır; mevcut FX tabanlı standart devam edecekse uyumluluk avantajı korunabilir.
MELSEC FX modelini birlikte netleştirelim
Mevcut CPU kodunu, bağlı genişleme modüllerini, besleme gerilimini ve çıkış tipini paylaşırsanız MELSEC FX serisi için doğru ana ünite, muadil veya genişleme parçası teknik olarak karşılaştırılabilir.