Autonics EN Serisi Enkoderler
Autonics EN serisi; yana montaj milli ENA, manuel el çarkı ENH/ENHP ve tekerlekli ölçüm ENC tiplerini aynı teknik çatı altında toplayan artımlı enkoder grubudur. Dönüş, manuel pals girişi, uzunluk ölçümü ve hat hızı takibi gereken makinelerde A/B veya A/B/Z fazlı sinyal üretir. Besleme, çıkış tipi ve mekanik bağlantı doğru seçildiğinde PLC, sayaç, hareket kontrolörü ve hız izleme sistemleriyle uyumlu çalışır.

Autonics EN Serisi nedir?
Autonics EN serisi, makine hareketinin elektronik olarak izlenmesi gereken noktalarda kullanılan artımlı enkoder ailesidir. Seri, tek bir gövde tipinden oluşmaz; yana montaj milli ENA, manuel el çarkı ENH, taşınabilir el çarkı ENHP ve tekerlekli ölçüm ENC modelleriyle farklı saha ihtiyaçlarını kapsar. Ortak mantık, mekanik hareketi A/B veya A/B/Z fazlı pals sinyaline çevirmek ve bu sinyali PLC, sayaç, hız kontrol cihazı ya da hareket kontrol sistemine aktarmaktır.
Model kodu seçilirken ilk ayrım mekanik yapıdan gelir. ENA tarafında çözünürlük 1 P/R seviyesinden 5000 P/R seviyesine kadar uzanır ve A/B ya da A/B/Z fazlı çıkışlar tercih edilir. ENH ve ENHP modellerinde çözünürlük 25 veya 100 P/R gibi manuel pals girişine uygun değerlerdedir. ENC modellerinde ise seçim, mil çözünürlüğünden çok ölçüm birimiyle ilişkilidir; 1 mm, 1 cm veya yard tabanlı ölçüm kodları bulunur.
Sahada EN serisi genellikle üç ayrı kullanım mantığıyla karşılaşılır. ENA, makine şasesine sağlam biçimde bağlanıp dönüş veya konum geri bildirimi verir. ENH ve ENHP, operatörün eksen hareketini elle adım adım kontrol ettiği panolarda kullanılır. ENC ise konveyör, kumaş, film, sac veya sürekli hareket eden yüzeylerde tekerlek temasıyla uzunluk ve hız bilgisini üretir. Bu yüzden elektriksel değer kadar montaj, kablo yönü ve mekanik temas koşulu da belirleyicidir.
Autonics EN serisi, artımlı enkoder sinyalini farklı mekanik gövdelerde sunan bir enkoder grubudur. ENA modelleri Ø10 mm milli yana montaj yapısıyla makine gövdesine bağlanır; ENH ve ENHP modelleri operatör el çarkı uygulamalarında manuel pals üretir; ENC modelleri ise tekerlek temasıyla uzunluk veya hız bilgisini pals sinyaline dönüştürür. Seçim, çözünürlük, çıkış devresi, besleme ve montaj şekline göre yapılır.
Autonics EN Serisi ürünleri
- ✓ENA modellerde Ø10 mm milli yana montaj
- ✓ENH modellerde 25 veya 100 P/R el çarkı
- ✓ENC modellerde 1 mm–1 yd/pals ölçüm
- ✓Totem pole, NPN, voltage ve line driver çıkış
- ✓5 V DC veya 12–24 V DC besleme
- ✓A/B ve seçili modellerde A/B/Z faz
ENA kodlarında çözünürlük, faz sayısı, çıkış tipi ve besleme ardışık yazılır. ENH/ENHP kodunda 1 veya 2 değeri click stopper konumunu, ENC kodunda orta hane ölçüm birimini gösterir. Son bölüm besleme gerilimini belirler.
Siparişten önce mekanik tip, sinyal çıkışı ve besleme gerilimi birlikte doğrulanır. ENA için faz ve P/R değeri, ENH için click stopper hissi, ENC için ölçüm birimi ve tekerlek temas yüzeyi ayrıca kontrol edilir.
Eski bir EN kodunun yerine ürün seçerken yalnızca P/R değeriyle ilerlemek hataya yol açabilir. Montaj yönü, konnektör veya klemens tipi, çıkış devresi ve kontrol kartının giriş mantığı aynı değilse sinyal doğru okunmayabilir.

El çarkı ve saha kullanımı
ENH ve ENHP modelleri, operatörün elle pals girişi yaptığı NC tezgahı, freze, delme makinesi ve manuel eksen ayarı gibi uygulamalarda tercih edilir.
EN Serisi teknik parametreleri
EN serisinde teknik tablo, tek bir modelin değil seri içindeki ana gövde tiplerinin seçim aralıklarını gösterir. Nihai model kodunda çözünürlük, faz yapısı, çıkış devresi ve besleme birlikte kontrol edilir.
EN Serisi teknik parametreleri
ENEN Serisi varyantları nasıl ayrılır?
EN serisindeki varyant ayrımı, mekanik form ve sinyal mantığı üzerinden okunur. Aynı marka altında farklı görevler için geliştirilmiş gövdeler bulunduğundan ilk karar uygulama tipidir.
Yana montaj milli tip
ENA, Ø10 mm milli ve makine şasesine doğrudan bağlanabilen yana montaj yapısıyla öne çıkar. Dönüş, hız veya konum geri bildirimi istenen eksenlerde kullanılır. 1–5000 P/R çözünürlük aralığı ve farklı çıkış devreleri sayesinde PLC, sayaç ve hareket kontrol kartlarıyla uyumlu model seçilebilir.
Panel tipi el çarkı
ENH modelleri, operatörün manuel pals üretmesi gereken NC tezgahı, freze veya eksen ayar panolarında kullanılır. Terminal blok bağlantısı ve 25/100 P/R seçenekleriyle hassas ama kontrollü bir elle giriş sağlar. H veya L click stopper hissi, operatör kullanım alışkanlığına göre seçilir.
Taşınabilir el çarkı
ENHP, el çarkı mantığını taşınabilir gövde içinde sunar. Operatörün makine yanında hareket ederek eksen ayarı yaptığı uygulamalarda kullanılır. 100 P/R çözünürlük, totem pole veya line driver çıkış ve uzun kablo yapısı, mobil kullanımda kontrol panosuna sinyal taşımayı kolaylaştırır.
Tekerlekli ölçüm tipi
ENC modelleri, dönen bir şafttan çok hareketli yüzey üzerinden uzunluk veya hız bilgisi almak için kullanılır. Tekerlek çevresi ve dişli oranı seçilen ölçüm birimiyle birlikte çalışır. Konveyör, film, kumaş veya levha hareketinde 1 mm, 1 cm ya da yard tabanlı pals üretir.
Sinyal devresi seçimi
Totem pole, NPN open collector, voltage ve line driver seçenekleri aynı kontrol sistemine farklı elektriksel davranışlarla bağlanır. Kısa pano içi bağlantılarda NPN veya totem pole yeterli olabilir. Uzun kablo, yüksek hız veya parazitli ortamda line driver ve uygun alıcı devre tercih edilir.
EN Serisi nerelerde kullanılır?
EN serisi, klasik şaft geri bildirimi ile yüzey temaslı uzunluk ölçümünü aynı ürün ailesi altında karşılayan uygulamalarda öne çıkar.
Makine eksen geri bildirimi
ENA modelleri, dönen milin hareketini A/B veya A/B/Z faz sinyaline çevirerek eksen konumu ve dönüş yönünün takip edilmesini sağlar. Basit pozisyon sayma, hız izleme veya referans noktası takibi gereken makinelerde PLC hızlı sayıcı girişleriyle birlikte kullanılır.
NC tezgah el çarkı
ENH ve ENHP modelleri, operatörün eksen hareketini manuel olarak pals sinyaliyle kontrol ettiği tezgah yapılarında kullanılır. Freze, delme, taşlama veya ayar istasyonlarında kontrollü adım hareketi sağlar. Click stopper hissi, operatörün adımları fiziksel olarak ayırt etmesine yardım eder.
Konveyör ve film hattı
ENC modelleri, tekerlek yüzeyi hareketli malzemeye temas ederek uzunluğu pals sinyaline dönüştürür. Ambalaj filmi, kumaş, sac, karton veya etiket hattında kesim boyu, ilerleme miktarı ve hat hızı takibi için kullanılabilir. Yüzey kayması, ölçüm doğruluğunu doğrudan etkiler.
Rulo ve tambur kontrolü
Sürekli dönen rulo, tambur veya konveyörlerde EN serisi sinyali hız bilgisinin sayısal olarak izlenmesini sağlar. Seçilen çözünürlük, kontrol sisteminin okuyabileceği frekansla uyumlu olmalıdır. Yüksek çözünürlük, düşük hızlarda hassasiyet kazandırırken yüksek hızlarda giriş frekansı sınırına yaklaşabilir.
Manuel eksen ayarı
Makine devreye alma ve bakım sırasında eksenin küçük adımlarla hareket ettirilmesi gerekebilir. ENH veya ENHP el çarkları, operatör paneline fiziksel geri bildirim kazandırır. Bu yapı, dokunmatik ekrandan girilen sayısal komutlara göre daha sezgisel ve kontrollü manuel hareket sağlar.
EN Serisi seçerken nelere dikkat edilir?
Doğru EN modeli, yalnızca çözünürlük değerine bakılarak seçilmez. Mekanik temas, elektriksel giriş yapısı ve hız/frekans sınırı birlikte değerlendirilir.
Önce mekanik görevi belirle
Şafttan doğrudan dönüş bilgisi alınacaksa ENA, operatör elle pals üretecekse ENH veya ENHP, hareketli yüzeyden uzunluk ölçülecekse ENC tarafına gidilir. Bu ayrım yapılmadan çıkış tipi veya P/R değeri seçmek doğru sonuç vermez. Özellikle ENA ile ENC, ikisi de artımlı sinyal üretse bile mekanik temas ve montaj mantığı bakımından birbirinin yerine düşünülmez.
Çözünürlüğü giriş frekansıyla eşleştir
Daha yüksek P/R değeri her zaman daha iyi seçim anlamına gelmez. Encoder çözünürlüğü, maksimum devir ve kontrol cihazının hızlı sayıcı frekansı birlikte hesaplanır. Örneğin yüksek çözünürlüklü ENA modeli hızlı dönen bir milde giriş frekansını aşabilir. ENC modellerinde ise ölçüm birimi, malzeme ilerleme hızına göre seçilir.
Çıkış devresini kontrol kartına göre seç
NPN open collector, voltage, totem pole ve line driver çıkışlar aynı kabloya bağlanmaz. PLC giriş tipi, sinyal seviyesi, ortak uç bağlantısı ve gerekiyorsa alıcı devre seçimi netleştirilir. Uzun kablo veya elektriksel gürültü bulunan panolarda line driver çıkış, uygun RS-422 alıcıyla daha güvenli sinyal taşır.
Montaj ve kablo yönünü gözden geçir
Yana montaj ENA modellerde gövde ayağı, mil hizası ve kaplin boşluğu önemlidir. ENH tarafında panel kesiti ve operatör erişimi, ENHP tarafında kablo güzergahı ve taşınabilir gövdenin korunması değerlendirilir. ENC modellerde tekerlek baskısı, yüzey tutunması ve malzeme kayması ölçüm doğruluğunda belirleyici olur.
Kağıt üzerinde aynı P/R ve aynı besleme değerine sahip iki EN modeli sahada aynı davranmayabilir. Özellikle ENC uygulamalarında tekerlek yüzeye tam temas etmiyorsa pals sayısı doğru olsa bile ölçülen uzunluk hatalı çıkar. ENA tarafında ise kaplin kasması veya mil eksen kaçıklığı rulman yükünü artırabilir.
PLC hızlı sayıcı uyumu
EN serisi çıkışları standart dijital giriş yerine çoğu zaman hızlı sayıcı girişinde okunur. Kullanılan PLC veya sayıcı modülünün faz sayısı, maksimum giriş frekansı, NPN/PNP mantığı ve line driver alıcı desteği kontrol edilir. A/B/Z fazlı bir model, yalnızca iki girişli bir sayıcıda tüm referans bilgisini veremez.
Kablo ve parazit etkisi
Encoder sinyalleri düşük seviyeli ve hızlı değişen palslerden oluştuğu için kablo uzunluğu, ekranlama ve güç kablolarından ayrım önemlidir. Line driver modellerde çift bükümlü kablo ve doğru sonlandırma kullanılır. NPN veya voltage çıkışlı modellerde uzun kablo, kenar formunu bozarak yanlış saymaya neden olabilir.
Mekanik muadil kontrolü
Eski bir ürünün yerine yeni EN modeli seçerken çap, mil yapısı, montaj deliği, terminal veya konnektör yönü ve ağırlık kontrol edilir. Aynı elektriksel çıkışa sahip iki model, makineye fiziksel olarak aynı şekilde oturmayabilir. Özellikle panel tipi el çarklarında click stopper hissi kullanıcı deneyimini etkiler.
Autonics EN Serisi hakkında sık sorulan sorular
EN serisi hakkında en sık karıştırılan noktalar; ENA, ENH, ENHP ve ENC gövde tiplerinin görev farkı ile çıkış devresi seçimidir.
Autonics ENA ile ENH modelleri arasındaki temel fark nedir?
ENA modelleri, makine şasesine bağlanan Ø10 mm milli yana montaj artımlı enkoderlerdir ve dönen bir mekanik eksenden konum veya hız sinyali almak için kullanılır. ENH modelleri ise operatörün elle çevirdiği panel tipi el çarkı enkoderleridir. ENH tarafında amaç motor milini takip etmekten çok manuel pals girişi üretmektir. Bu nedenle çözünürlük aralığı, mekanik hız sınırı, montaj şekli ve kullanım senaryosu ENA’dan farklıdır.
ENC tekerlekli enkoder hangi durumlarda seçilir?
ENC modelleri, bir şaftın ucuna bağlanmak yerine hareketli yüzeye temas ederek ölçüm yapmak için seçilir. Konveyör bandı, ambalaj filmi, kumaş, karton, sac veya benzer sürekli hareket eden malzemelerde uzunluk ve hız takibi sağlar. Model kodundaki ölçüm birimi, her palsin karşılık geldiği mesafeyi belirler. Doğru sonuç için tekerlek yüzeye kaymadan temas etmeli, baskı kuvveti sabit kalmalı ve malzeme yüzeyi ölçüme uygun olmalıdır.
EN serisinde totem pole, NPN ve line driver çıkış nasıl seçilir?
Çıkış devresi, bağlanacak PLC veya sayıcı girişine göre seçilir. NPN open collector modeller uygun pull-up ve giriş mantığıyla kullanılır. Totem pole çıkış, hem akım çekme hem akım verme davranışıyla pratik bir bağlantı esnekliği sağlayabilir. Line driver modeller diferansiyel sinyal üretir ve uzun kablo, yüksek hız veya elektriksel gürültü bulunan sistemlerde avantajlıdır. Line driver kullanılırken kontrol tarafında uygun alıcı devre bulunmalıdır.
P/R değeri yükseldikçe daha doğru seçim mi yapılmış olur?
P/R değeri yükseldikçe her devirde üretilen pals sayısı artar ve düşük hızlarda daha ince hareket takibi yapılabilir. Ancak bu durum kontrol cihazının okuyacağı sinyal frekansını da artırır. Maksimum devir, çözünürlük ve hızlı sayıcı giriş frekansı birlikte hesaplanmazsa sistem yüksek hızda pals kaçırabilir. Bu yüzden ENA modellerde yüksek çözünürlük seçmeden önce gerçek çalışma devri ve kontrol kartı giriş kapasitesi kontrol edilir.
ENH veya ENHP el çarkında click stopper neyi etkiler?
Click stopper, el çarkı çevrilirken operatörün hissettiği mekanik duraklama karakterini ifade eder. H ve L olarak ayrılan seçenekler, kullanım hissi ve elle adım üretme davranışını etkiler. Hassas manuel eksen ayarı yapılan tezgahlarda bu his operatörün kontrollü hareket komutu vermesine yardım eder. Mevcut bir el çarkı değiştirilecekse yalnızca çözünürlük ve çıkış değil, click stopper konumu da aynı kontrol edilmelidir.
Autonics EN modeli için teknik eşleştirme yapalım
Elinizdeki model kodunu, kullanılacağı mekanik yapıyı ve kontrol cihazı giriş tipini paylaştığınızda ENA, ENH, ENHP veya ENC tarafında doğru besleme, çıkış ve çözünürlük seçeneğini birlikte netleştirebiliriz.